مهندسی برق و ابزار دقیق

براي اينكه دستگاه هاي ابزار دقيقي به طور دقيق و درست كار اندازه گيري را انجام دهند،نياز است كه هر چند وقت يك بار توسط دستگاه هاي كاليبراسيون كه به دستگاه هاي مرجع معروف مي باشند، كاليبره گردند. دستگاه هاي مرجع داراي دقت (Accuracy) بيشتر نسبت به دستگاه هايي كه كاليبره مي شوند دارند.دستگاه هاي مرجع در شرايط و محيط خاصي بايد نگه داري شوند.

در شركت فرآورش پتروشيمي بندر امام اين دستتگاه ها در اتاق كاليبراسيون واحد NF نگه داري مي شوند. كه در ذيل به معرفي آن ها و نحوه كارشان مي پردازيم.

تجهيزات مرجع در اتاق كاليبراسيون عبارتند از:

1- مولتي متر عقربه اي

2- فشار سنج ديجيتالي

3- اسيلوسكوپ

4- مولتي متر ديجيتالي

5- اسكاندورا (SCANDURA)

6- فشار سنج وزنه اي

7- تستر كنترل

8- COMMUNICATR

9- ترانسميتر تستر

در زير به موارد استفاده و نحوه استفاده تعدادي از اين دستگاه ها مي پردازيم.

مولتي متر عقربه اي:

موارد قابل اندازه گيري: ولتاژ AC، ولتاژ DC، جريان AC، جريان DC، مقاومت وهمچنين تست ديود.

بسته به نوع قرار گرفتن موقعيت كليد چند مرحله اي، مي توان هر يك از موارد بالا را اندازه گيري نمود.نكته قابل ذكر اين است كه براي اندازه گيري ولتاژ، مولتي متر در لوپ به صورت موازي قرار مي گيرد وبراي اندازه گيري جريان به طور سري در مدار قرار ميگيرد.

فشار سنج ديجيتالي Digital Manometer:

اين دستگاه براي اندازه‌گيري فشار و جريان به وسيله  يك آدابتور تغذيه مي‌گردد همچنين دستگاه طوري ساخته شده كه در عقب آن محلي براي 5 عدد باطري تعبيه شده است .

كليد zero  

 بوسيله اين كليد مي‌توان نشاندهنده فشار را بر روي مقدار صفر تنظيم كرد و مي‌توان آن را در لحظه نياز فشار داد تا اعداد نشان داده شده صفر گردد و ضمنا" اثري بر روي نشاندهنده جريان ندارد

كليد unit

با اين كليد مي‌توان فشار را تغيير داده و رنج به طور اتوماتيك نسبت به مقدار دلخواه نمايش داده مي‌شود

كليد power

جهت روشن و خاموش كردن دستگاه از آن استفاده مي‌گردد

كليد hold

رنج خوانده شده كه مي خواهيم در صفحه مورد نظر نگه مي‌دارد

براي نمونه هنگامي كه مي‌خواهيم يك ترانسميتر اختلاف فشار را كاليبره كنيم digital manometer را به ورودي ترانسميتر وصل مي‌كنيم و از خروجي آن به يك standard gauge     وصل مي‌كنيم البته رنج آن را نسبت به رنج ترانسميتر  مي‌گذاريم و اعداد زير بايد بدست بياييد .

اسيلسكوپ :

اين دستگاه براي اندازه‌گيري ولتاژ AC     ولتاژ DC   و همچنين براي اندازه‌گيري فركانس نيز به كار مي‌رود .

اين دستگاه از قسمتهاي زير تشكيل شده است

صفحه CRT  كه بر روي آن مي‌توان شكل موج ها را مشاهده كرد .

HORIZENTA   SECTION  كه مدلهاي جاروكردن شكل موج بر روي صفحه را نشان مي‌دهد .

و لوازم جانبي آن را مي‌توان گفت سيم مستقيم  ،  فيوز و پراب

حال به بررسي display section  مي پردازيم :

1.       كليد براي روشن و خاموش كردن دستگاه

2.     PILOT LAMP  در كنار كليد POWER  قرار دارد و با روشن كردن دستگاه روشن مي‌گردد

3.    ILLUM SWICH  براي تنظيم شدت روشنايي صفحه CRT

4.     ROTATION  با استفاده از SCREW DRIVE  براي افقي كردن

5.     FOCUS  براي بدست آوردن بهترين تنظيم

6.     INTEN  براي تنظيم شدت نور

حال به بررسي vertical section   مي پردازيم

 Ch1  براي كنترل محل قرار گرفتن شكل موج شكل موج جهت بالا و پايين كردن آن

Variable  تنظيم كننده  sensitivity در حد قابل قبول است

Vols /Div براي تغيير جهت پيدا كردن بهترين وضعيت شكل موج بر روي  CRT  مربوط به ورودي ch1

VERTICAL  MODE  تعيين كننده مدهاي مختلف نمايش مي‌باشند  ،  CH1 نمايش كانال 1 و  CH2  نمايش كانال 2 مي‌باشد CHOP  در اين حالت منحني توسط فركانس 250 كيلو هرتز با سرعت بالا سوئيچ شده و خط‌چين نقطه‌اي نشان داده مي‌شود مطابق با  TIME / DIV  

ALT  هر دو كانال را نشان مي‌دهد

ADD  سيگنال ورودي كانال 1و2 با هم جمع مي‌شوند

طريقه استفاده از اسيلسكوپ

Power   دستگاه را روشن مي‌كنيم

شدت روشنايي را تنظيم مي‌كنيم

با استفاده از screw driver  خط  TRACE  را با پيچ rotation  روي دستگاه تنظيم مي‌كنيم .

VERIABLE را بطور كامل در جهت عقربه‌هاي ساعت در  CAL  قرار مي‌دهيم .

VOLT / DIV  ها روي mv /div  10 قرار مي‌دهيم

PROB  را به محل اتصال كانال مورد نظر جهت اندازه‌گيري وصل مي‌كنيم

AC -  GND – DC   هر دو كانال را روي حالتي كه براي اندازه‌گيري لازم است قرار مي‌دهيم  البته لازم به ذكر است كه در حالت اوليه تنظيم خط TRACE را روي  GND  ميگذاريم

SLOPE  را در حالت مثبت  set  مي‌گذاريم

Time/div  را روي 5 .0 مي گذاريم

طريقه ي اندازه‌گيري

اندازه گيري ولتاژ AC   PEAK

    V(P-P)   =  VOLT/DIV   *  AMPLITUDE (DIV)             LEAD WIRE

VOLTAGE   DC

V(P-P) = VOLT/DIV   *  AMPLITUDE (DIV)           WIRE

اندازه‌گيري   ( T)   TIME INTERNAL

T(SET ) = VALUE   AT  TIME  /  DIV  *  INTERVAL   ON  THE  SCREEN  *  RECIPROCAL    OF    MAGNIFICATION

فاصله بين مبدا جهت شروع سيگنال و ادامه آن تا رسيدن به نقطه مشابه مبدا

اندازه گيري فركانس

براي اندازه‌گيري فركانس مقدار t  بدست آمده در قسمت قبل را برعكس مي‌كنيم .

مولتي متر ديجيتالي:

موارد قابل اندازه گيري: ولتاژ مستقيم ، ولتاژ متناوب، جريان مستقيم،جريان متناوب و اندازه گيري مقاومت وهمچنين تست ديود